وبلاگ دانشجویان رشته حقوق

دیات:

1-تعریف دیه:

ماده 15 قاندون مجازات اسلامی دیه را به شرح زیر تعریف کرده است: دیه مالی است که از طرف شارع برای جنایت تعین شده است. این مال در اثر ارتکاب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا ولی یا اولیا دم حین الفوت او داده می شود.

2-آیا دیه مجازات است یا خیر؟

در این خصوص علما و فقهای حقوق نظرات متفاوتی دارند اما آنچه که مسلم است قانونگذار ما در تنظیم قانون مجازات حاضر که برگرفته از نظرات امام خمینی می باشد،دیه را به عنوان یک مجازات در نظر گرفته ودر ماده 12 قانون مجازات اسلامی چنین مقرر داشته است که: مجازات های مقرر در این قانون پنج قسم است: 1-حدود 2-قصاص 3-دیات 4-تعزیرات 5- مجازات های بازدارنده. در ماده 15 قانون مرقوم دیه را به شرح بند 1 تعریف نموده است.

اما با وصف فوق دیه دارای دو خصوصیت مهم می باشد:

الف) با وجه به این که دیه مالی است که از طرف محکوم علیه به محکوم له پرداخت می شود و خصلت مجازات را دارد، برای مطالبه آن نیاز به پرداخت هزینه دادرسی نیست.

ب) با وصف اینکه دیه مجازات محسوب می شود و اصولاً با فوت محکوم علیه اجرای مجازات و حکم نیز متوقف می گردد، لیکن به لحاظ خصلت مالی داشتن دیه ، با فوت محکوم علیه ساقط نمی شود و می توان از دارایی او استیفا و یا از ورثه وی مطالبه نمود.

3- تعریف ارش:

ارش یا دیه غیر مقدر در اصطلاح حقوقی و فقهی یعنی تفاوت قیمت سالم و معیوب و به موجب قانون دیات نیز دیه ای است بر عضو بدن که شرعاً برای آن عضو، دیه مقدر تعین نشده باشد، که توسط خبره و کارشناس مربوطه تعین می گردد.ماده 367 ق.م.ا. در این خصوص چنین بیان می دارد: هر جنایتی که بر عضو کسی وارد شود و شرعا ًمقدار خاصی به عنوان دیه برای آن مشخص نشده باشد، جانی باید ارش بپردازد.

(برای خواندن ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید) ۱۰/۲/۸۷

ادامه مطلب

دیه مالی است که از سوی شارع برای جنایت تعیین شده است. ماده15 ق.م.ا

آیا دیه ی زن با مرد مساوی است؟

با وجود گذشت چندین دهه از فعالیت های صنعت بیمه در کشور برای اولین بار وزیر دادگستری از صنعت بیمه خواست تا بیمه دیه ی زنان را همسان با بیمه ی مردان محاسبه کنند.

در سال جاری برای جلوگیری از رشد سریع قیمت دیه،حق مردم نادیده گرفته شده اما دیه،حق اولیای دم است و وزارت دادگستری سازمانی است که باید قیمت واقعی آن رابه عنوان امین مردم مشخص کند.

قیمت دیه

غلامحسین الهام وزیر دادگستری اعلام کرد قیمت 35 ملیون تومان در سال جاری قیمت کف است و نرخ بیمه ماههای حرام در سال جاری 47 ملیون تومان دانست و خاطر نشان کرد:

بیمه ها نصف این مبلغ را به عنوان بیمه دیه زنان در نظر می گیرند در حالی که این حکم قانونی نیست وقراردادی است .بنابرین باید بیمه ها طبق قرارداد،بیمه کامل برای زنان در نظر بگیرند.وی با انتقاد نسبت به پرداخت دیه زنان در صنعت بیمه نصف مردان ادامه دادچون در صنعت بیمه، بیمه گذار به صورت قراردادی وارد میشود باید دیه کامل برای زنان پرداخت شود زیرا با بیمه گذار قرارداد پرداخت دیه کامل بسته می شود.

آیت الله جوادی آملی نویسنده کتاب (زن در آینه جلال و جمال)به بیان حکمت تفاوت دیه زن و مرد پرداخته و می فرماید:در مسائل اخلاقی هیچ امتیازی بین زن و مرد نیست اما در مسئله دیه چون جنبه خیر بودن در او نیست بلکه مربوط به جنبه بدنی است لذا اگر بدن در مسائل اقتصادی قوی تر بود دیه او بیشتر است و چون مرد ها در مسائل اقتصادی معمولا بیشتر از زنها بازدهی اقتصادی دارند دیه آنها نیز بیشتر است واین به آن معنا نیست که در اسلام مرد ارزشمندتر از زن باشد بلکه تنها بعد جسمانی آن دو صنف لحاظ می شود.

اصل دیه مربوط به ارزیابی روح نیست و نباید در مسائل انسان شناسی و عظمت زن و مرد مورد نقد و نقض قرار گیرد.

یکی دیگر از دانشمندان اسلامی در موضوع علت اختلاف دیه زن و مرد پاسخی اجمالی ارائه می دهد که به قرار زیر است:

دیه بر عکس آنچه در فارسی خونبها گفته میشود بهای خون نیست؛خون انسان بالاتر از این است که قیمتش اینها باشد. قرآن مجید می فرماید:کسی که انسانی را به قتل برساندمانند این است که همه انسان ها را به قتل رسانده است. ایشان به بررسی تفاوت زن و مرد در ابعاد سه گانه می پردازد

بعداول)بعدانسانی بعددوم)بعد علمی بعدسوم)بعد اقتصادی

از نظر بعد انسانی والهی هیج تفاوتی بین زن ومرد نیست هر دو در پیشگاه خداوند یکسان اند ولذا خطاب هایی که در قرآن است هر دو را شامل می شود

(یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه فادخلی فی عبادی و ادخلی جنتی)

در بعد علمی هم میان آن دو تفاوتی نیست.اسلام طلب علم را مخصوص مردان نمی داند

(طلب علم بر همه فریضه است)

اما بعد سوم این است که زن با مرد از نظر بازدهی اقتصادی با هم تفاوت دارند.ساختمان زن و مرد از نظر جسمانی متفاوت است.این فقیه سرانجام نتیجه می گیرد که چون با ازبین رفتن مرد خسارت اقتصادی بیشتری متوجه خانواده می گردد لازم است دیه مرد از دیه زن بیشتر باشد. شارع مقدس این را عدالت می داند چرا که عدالت الزاما با تساوی یکی نیست.

ادامه مطلب